花科(學名:Poeciliidae),又稱胎鳉科,是鳉形目中的一個科,包含200多個種和亞種。這一科的魚類廣泛分布在世界各地的熱帶地區,它們以美麗的色彩和有趣的生活習性吸引了許多人的關注。在亞洲,花鳉科魚類的觀賞歷史悠久,如孔雀花鳉、月光魚等品種價格便宜、易于飼養,深受歡迎。
介紹
花鳉科又叫胎鳉科,是鳉形目中的一個科,它包含200多個種和亞種。各種各樣的花鳉科熱帶魚在世界各地都有分布,它們擁有美麗的色彩和有趣的生活習性,極具魅力。這種花鳉科魚類在亞洲也有分布,并早已為人熟知,作為觀賞魚的歷史已經相當悠久。
分類
花鳉科下分3亞科42個屬,如下:
燈鳉亞科(Aplocheilichthyinae)
燈鳉屬(Aplocheilichthys)
恩氏燈鳉(Aplocheilichthys antinorii)
黑鰭燈鳉(Aplocheilichthys atripinnis)
布氏燈鳉(Aplocheilichthys brichardi)
橘色燈鳉(Aplocheilichthys bukobanus)
秀麗燈鳉(Aplocheilichthys centralis)
菲勒燈鳉(Aplocheilichthys fuelleborni)
哈氏燈鳉(Aplocheilichthys hutereaui)
珍妮燈鳉(Aplocheilichthys jeanneli)
約氏燈鳉(Aplocheilichthys johnstoni)
條紋燈鳉(Aplocheilichthys katangae)
金氏燈鳉(Aplocheilichthys kingii)
康果燈鳉(Aplocheilichthys kongoranensis)
坦桑尼亞燈鳉(Aplocheilichthys lacustris)
剛果燈鳉(Aplocheilichthys lualabaensis)
大尾燈鳉(Aplocheilichthys macrurus)
馬哈燈鳉(Aplocheilichthys mahagiensis)
邁氏燈鳉(Aplocheilichthys meyburghi)
莫呂燈鳉(Aplocheilichthys moeruensis)
南非燈鳉(Aplocheilichthys myaposae)
梅氏燈鳉(Aplocheilichthys myersi)
矮燈鳉(Aplocheilichthys pumilus)
粗燈鳉(Aplocheilichthys rudolfianus)
項斑燈鳉(Aplocheilichthys spilauchen)
藍身燈鳉(Aplocheilichthys vitschumbaensis)
雨鳉屬(Hylopanchax)
小雨鳉(Hylopanchax leki)
微雨鳉(Hylopanchax moke)
兄弟雨鳉(Hylopanchax ndeko)
剛果雨鳉(Hylopanchax silvestris)
胸斑雨鳉(Hylopanchax stictopleuron)
孔燈鳉屬(Poropanchax)
哈氏孔燈鳉(Poropanchax hannerzi)
盧氏孔燈鳉(Poropanchax luxophthalmus)
藍眼燈魚(Poropanchax normani)
侖氏孔燈鳉(Poropanchax rancureli)
西非孔燈鳉(Poropanchax stigmatopygus)
鱗鳉屬(Alfaro)
刀鱗鳉(Alfaro cultratus)
尼加拉瓜鱗鳉(Alfaro huberi)
尖嘴鰈魚屬(Belonesox)
墨西哥魣鳉(Belonesox belizanus)
短脊鳉屬(Brachyrhaphis)
巴拿馬短脊鳉(Brachyrhaphis cascajalensis)
埃氏短棒鳉(Brachyrhaphis episcopi)
哈氏短脊鳉(Brachyrhaphis hartwegi)
赫氏短脊鳉(Brachyrhaphis hessfeldi)
霍氏短脊鳉(Brachyrhaphis holdridgei)
紫帶短脊鳉(Brachyrhaphis olomina)
哥斯達黎加短脊鳉(Brachyrhaphis parismina)
短脊鳉(Brachyrhaphis punctifer)
棒狀短脊鳉(Brachyrhaphis rhabdophora)
羅森氏短脊鳉(Brachyrhaphis roseni)
羅斯氏短脊鳉(Brachyrhaphis roswithae)
特拉巴短脊鳉(Brachyrhaphis terrabensis)
卡爾帆鰭花鳉屬(Carlhubbsia)
危地馬拉卡爾花鳉(Carlhubbsia kidderi)
斯氏卡爾花鳉(Carlhubbsia stuarti)
齒鳉屬(Cnesterodon)
短吻銼齒鳉(Cnesterodon brevirostratus)
卡氏銼齒鳉(Cnesterodon carnegiei)
十斑銼齒鳉(Cnesterodon decemmaculatus)
全翼銼齒鳉(Cnesterodon holopteros)
文銼齒鳉(Cnesterodon hypselurus)
蜥形銼齒鳉(Cnesterodon iguape)
巴西銼齒鳉(Cnesterodon omorgmatos)
尖吻銼齒鳉(Cnesterodon pirai)
拉氏銼齒鳉(Cnesterodon raddai)
北方銼齒鳉(Cnesterodon septentrionalis)
食蚊魚屬(Gambusia)
食蚊魚(Gambusia affinis)
阿氏食蚊魚(Gambusia alvarezi)
德克薩斯食蚊魚(Gambusia amistadensis)
黑食蚊魚(Gambusia atrora)
金黃食蚊魚(Gambusia aurata)
古巴食蚊魚(Gambusia baracoana)
畢比氏食蚊魚(Gambusia beebei)
布克氏食蚊魚(Gambusia bucheri)
克拉克氏食蚊魚(Gambusia clarkhubbsi)
多明戈食蚊魚(Gambusia dominicensis)
埃氏食蚊魚(Gambusia echeagarayi)
寬口食蚊魚(Gambusia eurystoma)
大彎食蚊魚(Gambusia gaigei)
蓋氏食蚊魚(Gambusia geiseri)
喬氏食蚊魚(Gambusia georgei)
異鰭食蚊魚(Gambusia heterochir)
希氏食蚊魚(Gambusia hispaniolae)
霍氏食蚊魚(Gambusia holbrooki)
赫氏食蚊魚(Gambusia hurtadoi)
克氏食蚊魚(Gambusia krumholzi)
萊氏食蚊魚(Gambusia lemaitrei)
長刺食蚊魚(Gambusia longispinis)
野食蚊魚(Gambusia luma)
曼氏食蚊魚(Gambusia manni)
馬氏食蚊魚(Gambusia marshi)
黑胸食蚊魚(Gambusia melapleura)
蒙的考拉食蚊魚(Gambusia monticola)
邁爾斯食蚊魚(Gambusia myersi)
尼加拉瓜食蚊魚(Gambusia nicaraguensis)
珍食蚊魚(Gambusia nobilis)
墨西哥食蚊魚(Gambusia panuco)
擬斑食蚊魚(Gambusia pseudopunctata)
藍斑食蚊魚(Gambusia punctata)
珍珠食蚊魚(Gambusia puncticulata)
雷根氏食蚊魚(Gambusia regani)
曼格食蚊魚(Gambusia rhizophorae)
斑食蚊魚(Gambusia senilis)
六輻食蚊魚(Gambusia sexradiata)
燦食蚊魚(Gambusia speciosa)
飾帶食蚊魚(Gambusia vittata)
牙買加食蚊魚(Gambusia wrayi)
黃體食蚊魚(Gambusia xanthosoma)
尤卡坦食蚊魚(Gambusia yucatana)
扎氏食蚊魚(Gambusia zarskei)
吉拉德食蚊魚屬(Girardinus)
中美洲吉拉德食蚊魚(Girardinus creolus)
古巴吉拉德食蚊魚(Girardinus cubensis)
小齒吉拉德食蚊魚(Girardinus denticulatus)
鐮形吉拉德食蚊魚(Girardinus falcatus)
吉拉德食蚊魚(Girardinus metallicus)
小指吉拉德食蚊魚(Girardinus microdactylus)
單背吉拉德食蚊魚(Girardinus uninotatus)
異小鳉屬(Heterandria)
安氏異小鳉(Heterandria anzuetoi)
狹頭異小鳉(Heterandria attenuata)
雙斑異小鳉(Heterandria bimaculatus)
危地馬拉異小鳉(Heterandria cataractae)
喜蔭異小鳉(Heterandria dirempta)
美麗異小鳉(Heterandria formosa)
瓊斯氏異小鳉(Heterandria jonesii)
熱帶異小鳉(Heterandria litoperas)
黑珍珠異小鳉(Heterandria tuxtlaensis)
異筆鳉屬(Heterophallus)
米氏異筆鳉(Heterophallus milleri)
雷氏異筆鳉(Heterophallus rachovii)
泥鳉屬(Limia)
開曼島泥鳉(Limia caymanensis)
圣多明各泥鳉(Limia dominicensis)
棕斑泥鳉(Limia fuscomaculata)
加氏泥鳉(Limia garnieri)
厚身泥鳉(Limia grossidens)
委內瑞拉泥鳉(Limia heterandria)
無斑泥鳉(Limia immaculata)
黑腹泥鳉(Limia melanogaster)
黑背泥鳉(Limia melanonotata)
米拉貢湖泥鳉(Limia miragoanensis)
黑帶泥鳉(Limia nigrofasciata)
綠泥鳉(Limia ornata)
少輻泥鳉(Limia pauciradiata)
佩羅泥鳉(Limia perugiae)
里氏花鳉((Limia rivasi)
多米尼加泥鳉(Limia sulphurophila)
叉齒泥鳉(Limia tridens)
變色泥鳉(Limia versicolor)
古巴泥鳉(Limia vittata)
亞氏泥鳉(Limia yaguajali)
帶泥鳉(Limia zonata)
小花鳉屬(Micropoecilia)
雙叉小花鳉(Micropoecilia bifurca)
布氏小花鳉(Micropoecilia branneri)
巴西小花鳉(Micropoecilia minima)
斑尾小花鳉(Micropoecilia picta)
新異鳉屬(Neoheterandria)
犬新異鳉(Neoheterandria cana)
美麗新異鳉(Neoheterandria elegans)
三峰新異鳉(Neoheterandria tridentiger)
賊胎鳉屬(Pamphorichthys)
巴西賊胎鳉(Pamphorichthys araguaiensis)
哈氏賊胎鳉(Pamphorichthys hasemani)
霍氏賊胎鳉(Pamphorichthys hollandi)
亞馬遜河賊胎鳉( Pamphorichthys minor)
南美賊胎鳉(Pamphorichthys pertapeh)
刀形賊胎鳉(Pamphorichthys scalpridens)
莖鳉屬(Phallichthys)
黑肛莖鳉(Phallichthys amates)
費氏莖鳉(Phallichthys fairweatheri)
四斑莖鳉(Phallichthys quadripunctatus)
哥斯達黎加莖鳉(Phallichthys tico)
角莖鳉屬(Phalloceros)
亞歷山大角莖鳉(Phalloceros alessandrae)
茴角莖鳉(Phalloceros anisophallos)
盾角莖鳉(Phalloceros aspilos)
巴氏角莖鳉(Phalloceros buckupi)
尾點角莖鳉(Phalloceros caudimaculatus)
小角莖鳉(Phalloceros elachistos)
九背鰭條角莖鳉(Phalloceros enneaktinos)
巴拉圭角莖鳉(Phalloceros harpagos)
七背鰭條角莖鳉(Phalloceros heptaktinos)
鉤器角莖鳉(Phalloceros leptokeras)
佳美角莖鳉(Phalloceros leticiae)
銀光角莖鳉(Phalloceros lucenorum)
馬氏角莖鳉(Phalloceros malabarbai)
大孔角莖鳉(Phalloceros megapolos)
纖細角莖鳉(Phalloceros mikrommatos)
眼點角莖鳉(Phalloceros ocellatus)
暗色角莖鳉(Phalloceros pellos)
賴斯角莖鳉(Phalloceros reisi)
斑尾角莖鳉(Phalloceros spiloura)
巴西角莖鳉(Phalloceros titthos)
變色角莖鳉(Phalloceros tupinamba)
烏氏角莖鳉(Phalloceros uai)
褶莖鳉屬(Phalloptychus)
艾氏褶莖鳉(Phalloptychus eigenmanni)
巴拉圭河褶莖鳉(Phalloptychus januarius)
亮帆鰭花鳉屬(Phallotorynus)
側斑亮花鳉(Phallotorynus dispilos)
巴西亮花鳉(Phallotorynus fasciolatus)
愉亮花鳉(Phallotorynus jucundus)
頷帶亮花鳉(Phallotorynus pankalos)
多肋亮花鳉(Phallotorynus psittakos)
維多利亞亮花鳉(Phallotorynus vitoriae)
帆鰭花鳉屬(Poecilia)
鮑氏花鳉(Poecilia boesemani)
巴氏花鳉(Poecilia butleri)
胭脂花鳉(Poecilia catemaconis)
南美花鳉(Poecilia caucana)
尾帶花鳉(Poecilia caudofasciata)
稀卡花鳉(Poecilia chica)
多氏花鳉(Poecilia dauli)
多米尼加花鳉(Poecilia dominicensis):又稱灘棲花鳉。
美麗花鳉(Poecilia elegans)
秀美花鳉(Poecilia formosa)
吉氏花鳉(Poecilia gillii)
伊斯帕尼奧拉花鳉(Poecilia hispaniolana)
洪都拉斯帆鰭花鳉(Poecilia hondurensis):又稱燦爛花鳉。
肯普氏花鳉(Poecilia kempkesi)
科氏花鳉(Poecilia koperi)
紅邊花鳉(Poecilia kykesis)
茉莉花鳉(Poecilia latipinna)
側斑花鳉(Poecilia latipunctata)
馬塞林花鳉(Poecilia marcellinoi)
梅氏花鳉(Poecilia maylandi)
哥倫比亞花鳉(Poecilia mechthildae)
短鰭花鳉(Poecilia mexicana):又稱短帆鳉。
尼氏花鳉(Poecilia nicholsi)
暗花鳉(Poecilia obsucra)
奧氏花鳉(Poecilia orri)
雙點花鳉(Poecilia parae)
佩藤花鳉(Poecilia petenensis)
孔雀花鳉(Poecilia reticulata):又稱虹鳉或孔雀花鳉。
危地馬拉花鳉(Poecilia rositae)
薩爾瓦多花鳉(Poecilia salvatoris)
薩氏花鳉(Poecilia sarrafae)
黑花鳉(Poecilia sphenops)
野花鳉(Poecilia sulphuraria)
特里薩花鳉(Poecilia teresae)
范氏花鳉(Poecilia vandepolli)
帆鰭花鳉(Poecilia velifera)
胎花鳉(Poecilia vivipara)
瓦氏花鳉(Poecilia waiapi)
旺德花鳉(Poecilia wandae)
溫氏花鳉(Poecilia wingei)(安德拉斯“孔雀魚”,詳見孔雀魚詞條)
若花鳉屬(Poeciliopsis)
貝氏若花鳉(Poeciliopsis baenschi)
墨西哥若花鳉(Poeciliopsis balsas)
卡特馬可若花鳉(Poeciliopsis catemaco)
長身若帆鰭花鳉(Poeciliopsis elongata)
條紋若花鳉(Poeciliopsis fasciata)
若花鳉(Poeciliopsis gracilis)
尼氏若花鳉(Poeciliopsis hnilickai)
啞若花鳉(Poeciliopsis infans)
側齒若花鳉(Poeciliopsis latidens)
光若花鳉(Poeciliopsis lucida)
盧茨氏若花鳉(Poeciliopsis lutzi)
孤若花鳉(Poeciliopsis monacha)
西域若花鳉(Poeciliopsis occidentalis)
少斑若花鳉(Poeciliopsis paucimaculata)
胸斑若花鳉(Poeciliopsis pleurospilus)
中美洲若花鳉(Poeciliopsis presidionis)
多育若花鳉(Poeciliopsis prolifica)
彎鰭若花鳉(Poeciliopsis retropinna)
寶蓮若花鳉(Poeciliopsis santaelena)
斯氏若帆鰭花鳉(Poeciliopsis scarlli)
沙諾氏若花鳉(Poeciliopsis sonoriensis)
特氏若花鳉(Poeciliopsis turneri)
哥斯達黎加若花鳉(Poeciliopsis turrubarensis)
壯體若花鳉(Poeciliopsis viriosa)
鋸花鳉屬(Priapella)
墨西哥鋸花鳉(Priapella bonita)
胭脂鋸花鳉(Priapella chamulae)
窄身鋸花鳉(Priapella compressa)
中間鋸花鳉(Priapella intermedia)
拉氏鋸花鳉(Priapella lacandonae):又稱琥珀鋸花鳉。
奧氏鋸花鳉(Priapella olmecae)
艷花鳉屬(Priapichthys)
艷花鳉(Priapichthys annectens)
卡利艷帆鰭花鳉(Priapichthys caliensis)
哥倫比亞艷花鳉(Priapichthys chocoensis)
達里安艷花鳉(Priapichthys darienensis)
黑腹艷花鳉(Priapichthys nigroventralis)
巴拿馬艷花鳉(Priapichthys panamensis)
皮氏艷花鳉(Priapichthys puetzi)
擬花鳉屬(Pseudopoecilia)
哥倫比亞擬花鳉(Pseudopoecilia austrocolumbiana)
費氏擬花鳉(Pseudopoecilia festae)
厄瓜多爾擬花鳉( Pseudopoecilia fria)
擬劍尾魚屬(Pseudoxiphophorus)
斜帶擬劍尾魚(Pseudoxiphophorus obliqua)
美花鳉屬(Quintana)
美花鳉(Quintana atrizona)
司考花鳉屬(Scolichthys)
格氏司考花鳉(Scolichthys greenwayi)
危地馬拉考花鳉(Scolichthys iota)
尖尾鳉屬(Tomeurus)
細尖尾鳉(Tomeurus gracilis)
花奇鳉屬(Xenodexia)
花奇鳉(Xenodexia ctenolepis)
莖奇鳉屬(Xenophallus)
蟄棲新異鳉(Xenophallus umbratilis)
劍尾魚屬(Xiphophorus)
阿氏劍尾魚(Xiphophorus alvarezi)
安氏劍尾魚(Xiphophorus andersi)
伯氏劍尾魚(Xiphophorus birchmanni)
柔身劍尾魚(Xiphophorus clemenciae)
墨西哥劍尾魚(Xiphophorus continens)
科氏劍尾魚(Xiphophorus cortezi)
庫舍劍尾魚(Xiphophorus couchianus)
伊夫娜劍尾魚(Xiphophorus evelynae)
戈登劍尾魚(Xiphophorus gordoni)
劍尾魚(紅箭魚)(Xiphophorus hellerii)
卡氏劍尾魚(Xiphophorus kallmani)
克氏劍尾魚(Xiphophorus kosszanderi) (野生雜種)
花斑劍尾魚(Xiphophorus maculatus)
馬林劍尾魚(Xiphophorus malinche)
梅氏劍尾魚(Xiphophorus mayae)
邁耶劍尾魚(Xiphophorus meyeri)
米勒劍尾魚(Xiphophorus milleri)
米克斯劍尾魚(Xiphophorus mixei)
蒙氏劍尾魚(Xiphophorus montezumae)
高山劍尾魚(Xiphophorus monticolus)
多線劍尾魚(Xiphophorus multilineatus)
中美洲劍尾魚(Xiphophorus nezahualcoyotl)
尼加拉瓜劍尾魚(Xiphophorus nigrensis)
侏劍尾魚(Xiphophorus pygmaeus)
羅森劍尾魚(Xiphophorus roseni) (野生雜種)
危地馬拉劍尾魚(Xiphophorus signum)
雜色劍尾魚(Xiphophorus variatus)
刀劍尾魚(Xiphophorus xiphidium)
絲足鳉亞科(Procatopodinae )
溪花鳉屬(Fluviphylax)
暗色溪花鳉(Fluviphylax obscurum)
帕氏溪花鳉(Fluviphylax palikur)
溪花鳉(Fluviphylax pygmaeus)
簡溪花鳉(Fluviphylax 灰悲霸鹟)
帶溪花鳉(Fluviphylax zonatus)
花高鳉屬(Hypsopanchax)
蓮花高鳉(Hypsopanchax catenatus)
扎伊爾花高鳉(Hypsopanchax deprimozi)
喬氏花高鳉(Hypsopanchax jobaerti)
朱氏花高鳉(Hypsopanchax jubbi)
花高鳉(Hypsopanchax platysternus)
條紋花高鳉(Hypsopanchax 美國斑馬技術公司)
湖棲花鳉屬(Lacustricola)
斑湖棲花鳉(Lacustricola maculatus)
馬氏湖棲花鳉(Lacustricola matthesi)
側條湖棲花鳉(Lacustricola mediolateralis)
暗側湖棲花鳉(Lacustricola nigrolateralis)
背眼湖棲花鳉(Lacustricola omoculatus)
烏沙湖棲花鳉(Lacustricola usanguensis)
亮麗鳉屬(Lamprichthys)
坦噶尼喀亮麗鳉(Lamprichthys tanganicanus)
卉鳉屬(Micropanchax)
多哥卉鳉(Micropanchax bracheti)
喀麥隆卉鳉(Micropanchax camerunensis)
伊氏卉鳉(Micropanchax ehrichi)
凱氏卉鳉(Micropanchax keilhacki)
洛氏卉鳉(Micropanchax loati)
亞伯特湖卉鳉(Micropanchax pelagicus)
帕氏卉鳉(Micropanchax pfaffi)
施氏卉鳉(Micropanchax scheeli)
豹齒鳉屬(Pantanodon)
馬達加斯加豹齒鳉(Pantanodon madagascariensis)
豹齒鳉(Pantanodon podoxys)
扁花鳉屬(Plataplochilus)
卡賓扁花鳉(Plataplochilus cabindae)
蜥紋扁花鳉(Plataplochilus chalcopyrus)
大眼扁花鳉(Plataplochilus loemensis)
帶扁花鳉(Plataplochilus miltotaenia)
加蓬扁花鳉(Plataplochilus mimus)
扁花鳉(Plataplochilus ngaensis)
秀麗扁花鳉(Plataplochilus pulcher)
特氏扁花鳉(Plataplochilus terveri)
平花鳉屬(Platypanchax)
平花鳉(Platypanchax modestus)
絲足鳉屬(Procatopus)
異常絲足鳉(Procatopus aberrans)
背紋絲足鳉(Procatopus nototaenia)
類絲足鳉(Procatopus similis)
韋氏絲足鳉(Procatopus websteri)
裂燈鳉屬(Rhexipanchax)
卡巴裂燈鳉(Rhexipanchax kabae)
蘭氏裂燈鳉(Rhexipanchax lamberti)
寧巴裂燈鳉(Rhexipanchax nimbaensis)
希氏裂燈鳉(Rhexipanchax schioetzi)
特色
花鳉科中的魚都比較小,大多數生活在淡水中,只有少數幾種生活在咸水中。最大的花鳉科的魚是墨西哥魣鳉(Belonesox belizanus),最大體長達15厘米,一般花鳉科的魚只到10厘米?;毧频聂~有兩個經濟價值:首先它們是很好的控制蚊子的生物,其次它們是比較頑強的,色彩鮮艷的觀賞魚。作為控制蚊蟲的生物它們從它們在美洲的熱帶和亞熱帶家鄉被人類移居到幾乎所有的地區。花鳉科本來只在美洲大陸上出現說明這個科是一個比較新的科,是在美洲大陸與其它大陸分隔后才形成的。
性別區別
花鳉科的魚的性別的區分非常明顯:一般雄性小一些,比雌性活潑?;毧频男坌陨称鞴偈巧嘲?,是一個向外伸長了的輸精管。生殖苞在雄性魚的青年時代出現,配種時雄性魚沖到雌性魚附近并試圖將其生殖苞掛鉤到雌性魚的生殖口上,精子的生命期很長,可以在雌性魚體內存活很長時間,因此一次交配的精子往往可以用來使多次生殖的卵受精卵?;毧浦苯由◆~,仔在雌魚體內孵化。
有人報道說花鳉科的雌性魚可以轉化為雄性,但從未有人報道說輸過精的雄性魚會變為能生產的雌性魚,因此也有人認為這個“變化”實際上是成熟比較晚的雄性魚,它們的生殖苞出現得比較晚,因此被誤認為是雌性。
花鳉科的各個種的形態、生活環境可以非常不同,從渾濁的泥潭到清晰的小溪里都有不同種類的花鳉科魚生活。它們大多數是肉食動物,主要食物是水面的小昆蟲和蚊子的美國白燈蛾。此外它們也吃藻類或水草的幼葉。
參考資料 >